Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), akademik, sosyal ve psikiyatrik alanlarda önemli sorunlara yol açabilen, yaşam boyu sürebilen nörobiyolojik bir bozukluktur.
Toplumda Görülme Sıklığı
- Çocuklukta görülme oranı: %5-7
- Yetişkinlikte devam etme oranı: %60-70
DEHB, anne-baba veya öğretmen hatalarından kaynaklanmaz; genetik ve nörobiyolojik bir temele sahiptir.
DEHB’nin Etkileri
Araştırmalar, DEHB olan bireylerde aşağıdaki risklerin daha yüksek olduğunu göstermektedir:
- Okulu bırakma oranı: %32-40
- Üniversiteyi tamamlama oranı: %5-10
- Sosyal izolasyon (%50-70)
- İş yaşamında düşük performans: %70-80
- Antisosyal davranışlar: %40-50
- Sigara ve madde kullanımı artışı
- Ergenlik döneminde riskli cinsel davranışlar
- Yetişkinlikte depresyon: %20-30
- Kişilik bozukluğu: %18-25
DEHB olan çocuklar aşırı hareketlilik ve dikkat eksikliği nedeniyle okulda başarısız olabilir ve ciddi kazalara maruz kalabilir.
DEHB ve Genetik Faktörler
- DEHB tamamen genetik olarak açıklanamaz, ancak biyolojik ve çevresel faktörler önemlidir.
- Son araştırmalar DEHB’nin genetik bir boyutu olduğunu göstermektedir.
Dikkat Eksikliği ve Depresyon İlişkisi
- DEHB’li çocukların annelerinde depresyon, kaygı ve kas-iskelet ağrıları daha sık görülür.
- Annede depresyon veya kaygı varlığı, çocuğun DEHB riskini artırabilir.
Ebeveynlerin Rolü
DEHB’li çocuklar için ebeveynlerin yapabilecekleri:
- Tanının netleştirilmesinin ardından çocuğun ihtiyaçları ve davranışları hakkında bilgilendirilmek
- Evde ve okulda uygulanabilecek desteklerin öğrenilmesi
- İlaç tedavisi gerekliliğinin değerlendirilmesi ve aileye detaylı açıklama yapılması
- İlaçların yan etkilerinin kontrol altında tutulması ve güvenli şekilde uygulanması
DEHB Tedavisi
DEHB tedavisi çok boyutludur ve şu yöntemleri içerir:
- İlaç Tedavisi: Psikostimulanlar veya antidepresanlar kullanılır. Düzenli doktor kontrolünde uygulandığında bağımlılık riski yoktur. Yan etkiler: iştahsızlık, baş ağrısı, karın ağrısı, çarpıntı, bulantı, uykusuzluk ve döküntü.
- Davranışsal Destek: Anne-baba eğitimi, akademik organizasyon eğitimi, bilişsel davranışçı terapi ve sosyal beceri eğitimi uygulanabilir. Tek başına bu yöntemlerin başarısı sınırlıdır.
DEHB belirtileri olan çocuklar, aşırı hareketlilik veya dikkatsizlik nedeniyle kendilerini tehlikeye atıyor ve akademik başarıları düşükse, uzman desteği ve tedavi önemlidir.
DEHB ile ilgili danışmanlık ve randevu için: 0212 685 10 13
Bolluca Özel Eğitim Merkezimizde uzman psikologlarımız ve eğitim danışmanlarımız size destek sağlayacaktır.