Dispraksi (Gelişimsel Koordinasyon Bozukluğu) Nedir?
Dispraksi, bireyin ince ve kaba motor koordinasyonunu etkileyen bir gelişimsel koordinasyon bozukluğudur.
- Tıbbi bir hastalığa bağlı değildir.
- Zeka seviyesiyle ilgisi yoktur; çocuk normal veya üstün zeka seviyesine sahip olabilir.
- Hareket planlama ve koordinasyon eksikliği, günlük yaşam ve öğrenme süreçlerinde zorluk yaratabilir.
- Sıklıkla erkek çocuklarda görülür ve araştırmalara göre her 100 kişiden yaklaşık 10’unda rastlanır.
- Dispraksiye sahip bireylerin %50’sinde DEHB (Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu) eşlik edebilir.
Dispraksinin Temel Özellikleri
- Beyinden gelen motor komutların bedene düzgün aktarılamaması
- Kas gücü yeterli olmasına rağmen hareketleri planlama ve kontrol etmede güçlük
- Yaşam boyu süren motor ve konuşma zorlukları
- Planlama, organize olma, zaman yönetimi, bellek ve algısal becerilerde güçlük
Belirtiler
Motor ve Günlük Yaşamda Zorluklar
- İnce motor becerilerde güçlük (düğme ilikleme, boncuk dizme, makas kullanma)
- Kaba motor becerilerde zorluk (bisiklete binme, top sektirme, ip atlama)
- Denge ve koordinasyon sorunları
- Sık düşme, çarpma, sakarlık
- Ayakkabı ve kıyafetleri ters giymek
- Tek ayak üstünde zıplamada veya merdiven inip çıkmada güçlük
Akademik ve Öğrenme Alanında
- Satır aralarına yazıda zorlanma
- Sayfa ve materyali organize edememe
- Yazı yazmada yavaşlık ve kontrolsüzlük
Sosyal ve Duygusal Etkiler
- Korkak davranışlar, özgüven eksikliği
- Sosyal oyunlarda zorlanma
- Planlama ve organize olamama
Dönemlere Göre Belirtiler
Bebeklik Dönemi
- Kaslarda gevşeklik veya sertlik
- Emekleme, oturma, yürüme gibi eylemlerde gecikme
- Yüzüstü yatmayı reddetme
- Katı yiyeceklere geçişte zorlanma
- Huzursuzluk ve gerginlik
- Konuşma becerisinde gecikme
Okul ve Çocukluk Dönemi
- Maket yapma, yapboz birleştirme, makas kullanma zorluğu
- Top oynama ve yazı yazmada güçlük
- Koordinasyon ve denge sorunları
- El-göz koordinasyonunda aksaklık
Dispraksi ile Yaşam
Dispraksi, çocuğun günlük yaşamını ve akademik başarısını etkileyebilir.
- Öz bakım, yazı yazma, oyun ve spor aktivitelerinde zorluklar ortaya çıkar.
- Zaman yönetimi, planlama ve problem çözme gibi becerilerde güçlükler görülebilir.
- Dil gelişimi ve motor beceriler birbirine bağlıdır; motor planlama gecikmesi konuşmayı da etkileyebilir.
Destek ve Müdahale
- Dispraksi tedavisinde ergoterapi, özel eğitim ve motor beceri destek programları önemlidir.
- Erken fark edilmesi, çocuğun yaşam kalitesi ve akademik başarısı için kritik öneme sahiptir.
- Uzman pedagog, özel eğitim ve fizyoterapist desteğiyle günlük yaşam ve öğrenme süreçlerinde beceriler geliştirilebilir.
İletişim
- 0212 685 10 13
bize ulaşabilirsiniz.
Randevu ve danışmanlık için kurumlarımıza ulaşabilirsiniz.