Down sendromu, genetik bir farklılık ve kromozom anomalisi olarak tanımlanır. Normal insan vücudunda 46 kromozom bulunurken, Down sendromlu bireylerde 21. kromozomun üç kopyası olması nedeniyle toplam kromozom sayısı 47 olur.
Down sendromu bir hastalık değildir ve tedavi gerektirmez. Hücre bölünmesi sırasında meydana gelen bu genetik farklılık, genellikle hamilelik yaşı ile ilişkilidir; 35 yaş üstü gebeliklerde risk artar. Ancak dünya genelinde Down sendromlu çocukların %75-80’i genç annelerin çocuklarıdır.
- Ortalama görülme sıklığı: Her 800 doğumda 1
- Dünya genelinde yaklaşık 6 milyon, Türkiye’de tahmini 70.000 Down sendromlu birey bulunmaktadır.
Down Sendromunun Tipleri
- Trisomi 21:
- Down sendromlu bireylerin %90-95’ini oluşturur.
- Fazladan 21. kromozom, yumurta veya sperm hücresinden gelir ya da döllenmenin ilk aşamalarında yanlış bölünme sonucu oluşur.
- Translokasyon:
- Bireylerin %3-5’inde görülür.
- kromozomun bir parçası başka bir kromozoma yapışır.
- Toplam kromozom sayısı 46 olsa da genetik bilgi olarak 47 kromozom içerir.
- Translokasyon tipi kalıtımsal olabilir; ebeveynlerden biri taşıyıcı ise risk artar.
- Bireylerin %3-5’inde görülür.
- Mozaik:
- %2-5 oranında görülür.
- Bazı hücreler 46, bazıları 47 kromozom taşır.
- Döllenmenin ileri aşamalarında meydana gelen yanlış bölünme sonucu oluşur.
Fiziksel ve Gelişimsel Özellikler
Down sendromlu bireylerde görülebilecek bazı özellikler:
- Çekik ve küçük gözler, basık burun
- Kısa parmaklar, kıvrık serçe parmak
- Kalın ense, avuç içi çizgisi tek çizgi
- Ayak baş parmağının diğer parmaklardan daha açık olması
Gelişim açısından:
- Büyüme genellikle yaşıtlarından daha yavaş olur
- Zihinsel gelişim gerilik gösterebilir
- Kas gevşekliği (hipotoni) nedeniyle fizyoterapi gerekebilir
- Metabolizma yavaş çalıştığından doğru beslenme önemlidir
Zihinsel ve Eğitimsel Destek
- Her Down sendromlu birey farklı zeka, yetenek ve kişiliğe sahiptir.
- Erken eğitim programları, dil terapisi, fizyoterapi, oyun terapisi ve alternatif terapilerle bireyin kapasitesi maksimum düzeyde desteklenebilir.
Gelecek Perspektifi
- Modern eğitim ve desteklerle Down sendromlu bireyler lise ve üniversiteyi tamamlayabilir, ikinci bir dil öğrenebilir, çalışabilir ve bağımsız ya da yarı bağımsız bir yaşam sürdürebilir.
- Hayaller sınırsız olmalı, ancak çocuğun yetenekleri ve gerçekçi planlar doğrultusunda desteklenmelidir.
Duygusal Hayat
Down sendromlu bireyler, tıpkı diğer insanlar gibi duygulara sahiptir:
- Mutlu, üzgün, kızgın, sevinçli olabilirler
- Ergenlikte duygusal iniş çıkışlar yaşayabilirler
- Sosyal ve cinsel gelişimleri normal süreçte ilerler
Down Sendromu ile ilgili danışmanlık, eğitim ve randevu için: 0212 685 10 13
Bolluca Özel Eğitim Merkezimizde uzman ekibimizle size ve çocuğunuza destek olmaya hazırız.
