Otizm Spektrum Bozuklukları (OSB) Autism Spectrum Disorder (ASD)
Tanım
- OSB, doğuştan gelen veya yaşamın ilk yıllarında ortaya çıkan karmaşık nöro-gelişimsel bir farklılıktır.
- Beynin yapısı ve işleyişini etkileyen bazı sinir sistemi sorunlarıyla ilişkili olduğu düşünülmektedir.
- Otizm spektrum bozukluğu ruh hastalığı değildir, ancak bazı ruhsal belirtileri taklit edebilir.
Nedenleri
- Kesin nedeni bilinmemektedir.
- Genetik temelli olabileceğine dair bulgular vardır; çevresel faktörlerin de rol oynayabileceği araştırılmaktadır.
- Çocuk yetiştirme tarzı, ailenin ekonomik durumu veya sosyal çevre ile ilişkisi yoktur.
- Erkeklerde görülme sıklığı, kızlardan yaklaşık 4,3 kat daha fazladır.
Belirtiler ve Erken Teşhis
Erken teşhis, eğitimin erken başlaması açısından kritik öneme sahiptir. Dikkat edilmesi gereken bazı belirtiler:
- Göz teması kurmama veya ismine tepki vermeme
- İletişimde zorluk, söyleneni anlamıyormuş gibi davranma
- Oyuncaklarla oynamayı bilmemek, akran oyunlarına ilgi göstermemek
- Tekrarlayan veya anlamsız sözler, gecikmiş konuşma
- Garip hareketler (sallanma, çırpınma) veya aşırı hareketlilik
- Sıra dışı nesne hareketleri (döndürmek, dizmek)
- Günlük rutinde değişikliklere aşırı tepki
Not: Yoğun eğitimle, bazı çocuklarda belirtiler kontrol altına alınabilir ve gelişim sağlanabilir.
Tanılama Süreçleri
- Tanıyı koyabilecek uzmanlar:
- Çocuk ruh sağlığı uzmanı: Çocuğu gözlemler, testler uygular, gerekirse ilaç ve destek önerir.
- Çocuk nörologu: Beyin ve sinir sistemi ile ilgili tetkik ve tedavileri uygular (MR, EEG vb.).
- Tanı için başvurulabilecek yerler:
- Üniversite hastaneleri (Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı)
- Sağlık Bakanlığı’na bağlı devlet hastaneleri
- OSB tanısı sonrası Özürlü Sağlık Kurulu Raporu alınması gerekir.
Önemli Bilgiler
- OSB her ırk, etnik grup ve sosyo-ekonomik grupta görülebilir.
- Ülkemizde ve dünyada son yıllarda görülme oranı artmıştır: 2018 verilerine göre her 59 çocuktan 1’i etkilenmektedir.
- OSB tanılı bireylerin çoğunda farklı düzeylerde öğrenme güçlüğü veya zeka farklılıkları görülebilir.
- Belli bir kısmında (yaklaşık %10) üstün yetenekler (hafıza, müzik vb.) görülebilir.
DSM-V Kriterleri
- Toplumsal iletişim ve etkileşimde güçlükler
- İlişki kurma ve sürdürmede zorlanma
- Göz kontağı kuramama
- Duyguları ifade edememe
- Sınırlı ve tekrarlayıcı davranış örüntüleri
- Tekrarlayan motor hareketler
- Rutine sıkı bağlılık
- Yoğun ve sınırlı ilgi alanı
- Duyusal aşırı veya az uyarılma
Destek ve Eğitim:
- Ücretsiz danışmanlık, özel eğitim ve randevu için 0212 685 10 13 numaralı telefondan kurumla iletişime geçebilirsiniz.
Bolluca Eğitim ile Gelecek Benim!
www.bollucaozelegitim.com.tr