Özel gereksinimli bireylere yönelik tutum ve davranışlar, antik çağlara kadar uzanmaktadır. O dönemlerde bu çocuklar çoğu zaman istismar edilmiş, terk edilmiş veya öldürülmüştür. Bunun temel nedenleri şunlardır:
- Faydacılık İlkesi: İlkel toplumlarda özel gereksinimli çocuklar sürekli başkalarının yardımına muhtaç olarak görülmüş, topluma katkıları sınırlı olduğu düşünülmüştür.
- Toplumsal Değerler: Antik Yunan ve Roma kültüründe güç, güzellik ve zeka öne çıkarılmış; bunların dışındaki bireyler dışlanmıştır.
- Doğaüstü İnançlar: Engelli çocukların ailelerinin Tanrı tarafından cezalandırıldığı veya çocukların kötü ruhlara sahip olduğu düşünülmüştür.
- Din Faktörü: Hristiyanlık ve İslam’ın etkisiyle koruyucu ve merhametli tutum gelişmiş, dini kurumlar özel gereksinimli bireyler için barınma, beslenme ve sağlık hizmetleri sağlamaya başlamıştır.
Özel Eğitim Alanında İlk Çalışmalar
- M.Ö. IV. yüzyılda Anadolu’da Aziz Basil, Kayseri civarında ilk körler hastanesini açmıştır.
- ve 19. yüzyıllarda Avrupa’da engelliler için okullar açılmaya başlanmıştır.
Amerika’da Özel Eğitim Tarihi
- Birinci Dönem: Özel gereksinimli çocuklar tedavi edilmesi gereken bireyler olarak görülmüş ve tımarhanelere kapatılmıştır.
- İkinci Dönem (19. yy sonu): Özel gereksinimli çocuklar normal gelişim gösterenlerden ayrılmış, özel okullar ve enstitüler açılmıştır.
- Üçüncü Dönem: Normal okullar bünyesinde özel sınıflar oluşturulmuştur.
- Dördüncü Dönem (20. yy başı): Eğitime halk katılımı sağlanmış, devlet politikası olarak özel eğitim ele alınmıştır.
- Beşinci Dönem (1950 ve sonrası): Yatılı kurumlar kapatılmış, disiplinler arası çalışmalar başlamış ve 1977’de PL 94-142 yasası ile özel eğitim hizmetleri tek bir yasa altında toplanmıştır.
Türkiye’de Özel Eğitimin Gelişimi
- 1700’ler: Üstün yetenekli ve özel gereksinimli bireylerle ilgili ilk çalışmalar.
- 1889: Ticaret mektebinde işitme engellilere yönelik bölüm açılmıştır.
- 1920 – 1930: İzmir Alsancak’ta “Sağır-Dilsiz ve Körler Okulu” açılmıştır.
- 1930 – 1950: Okul, Milli Eğitim Bakanlığı’na devredilmiş ve gelişmeler sürdürülmüştür.
- 1950 – 1970: İlk Rehberlik ve Araştırma Merkezi (RAM) kurulmuş, özel eğitim yasaları yürürlüğe girmiştir.
- 1970 – 1980: İşverenlerin engelli çalıştırması yasal zorunluluk haline gelmiş, Milli Eğitim Temel Kanunu özel eğitim haklarını güvence altına almıştır.
- 1980 – 1990: Özel Eğitim Rehberlik ve Daire Başkanlığı kurulmuş, Anayasa özel eğitim hakkını garanti altına almıştır.
- 1990 – 2000: Özel Eğitim Rehberlik ve Danışma Hizmetleri Genel Müdürlüğü kurulmuş, özel eğitim kurumları hızla artmıştır.
Günümüzde Özel Eğitim
- Özel gereksinimli bireylerin eğitsel değerlendirme ve tanılamaları, RAM’larda oluşturulan özel eğitim ve değerlendirme kurulları tarafından yapılmaktadır.
- Değerlendirme sonucunda bireyler, ihtiyacına uygun destek eğitim programlarına yönlendirilir.
- Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde, okul çağı ve okul çağı dışındaki bireyler için ayda 8 saat bireysel ve 4 saat grup eğitimi alma imkânı sağlanmaktadır.
Bolluca Özel Eğitim ile İletişim
Milli Eğitim Bakanlığı’nın sunduğu olanaklar çerçevesinde, Bolluca Özel Eğitim Merkezimizde ücretsiz eğitim ve danışmanlık hizmeti alabilirsiniz.
Uzman öğretmen ve psikologlarımızdan destek almak için:
0212 685 10 13